KIM JESTEŚMY REDAKCJA MARKETING DYSTRYBUCJA OGŁOSZENIA LISTY DO REDAKCJI KONTAKT 25 czerwiec 2022
E-WYDANIE
REKLAMA
OGNISKO POLSKIE
* OGNISKO NASZE TO WI?CEJ NI? KLUB…
* DAJMY SZANS? OGNISKU
* BITWA O OGNISKO
* FROM VICTORIOUS OGNISKO BACK TO…
PUBLICYSTYKA
REPORTA?
LUDZIE I MIEJSCA
TAKIE CZASY
CZAS PRZESZ?Y
CZAS TO PIENI?DZ
DRUGI BRZEG
CZAS NA WYSPIE
AKTUALNO?CI
ARTFUL FACE
PAN ZENOBIUSZ
REWERS
FAWLEY COURT
DOBRE, BO POLSKIE
SYLWETKI
LONDYN W SUBIEKTYWIE
OPOWIADANIA LONDY?SKIE
ROZMOWA
KULTURA
RECENZJA
SYLWETKI
ROZMOWA
CO SI? DZIEJE
FELIETONY
KRYSTYNA CYWI?SKA
ANDRZEJ LICHOTA
WAC?AW LEWANDOWSKI
GRZEGORZ MA?KIEWICZ
V.VALDI
PODRÓ?E
PO LONDYNIE
PO WYSPIE
POLSKIE DROGI
PO ?WIECIE
W CZASIE I PRZESTRZENI
CZAS NA RELAKS
ZDROWIE POLECAMY
MANIA GOTOWANIA
KRZY?ÓWKA
KRONIKA ABSURDU
NA KO?CU J?ZYKA
TO I OWO
ARTERIA
ARTY?CI
GALERIA
EWA OBROCHTA
BASIA LAUTMAN
BEATA KOZ?OWSKA
WOJCIECH SOBCZY?SKI
RYSZARD SZYD?O
PAWE? KORDACZKA
MARIA KALETA
MAREK BORYSEWICZ
KRZYSZTOF MALSKI
KONRAD GRABOWSKI
JUSTYNA KABA?A
IWONA ZAJ?C
ELZBIETA PIEKACZ
ELZBIETA CHOJAK
ELA CIECIERSKA
CAROLINA KHOURI
ANIA PIENI??EK
AGNIESZKA KOWAL
A.HANDZEL-KORDACZKA
ANDRZEJ KRAUZE
ANDRZEJ LICHOTA
DAMIAN CHROBAK
GRZEGORZ LEPIARZ
S?AWEK BLATTON
ANDRZEJ MARIA BORKOWSKI
PAWE? W?SEK
MARCIN DUDEK
JOANNA SZWEJ-HAWKIN
DANUTA SO?OWIEJ
TOMASZ STANDO
AGNIESZKA STANDO
OLGA SIE?KO
FOTOREPORTA?
AGATA HAMILTON
JOANNA CIECHANOWSKA




Czytaj?c gazetk? przy porannej kawce
2010.10.22 / Lidia Krawiec-Aleksandrowicz
TAGI:
Share |
.
Obcokrajowca, który uczy si? naszego j?zyka lub cho? troch? go zna, mo?e zadziwi? wielo?? zdrobnie? u?ywanych przez nas na co dzie? – i to w kontek?cie zupe?nie dla niego niezrozumia?ym. Oczywi?cie, mog? si? zdarzy? uzasadnione sytuacje, na przyk?ad gdy o szczeni?ciu powiemy piesek, o niewielkich rozmiarów domu – domek czy o ma?ym kocie – kotek itd. W ten sposób okre?lamy wielko?? czego?, o czym mówimy, i nasz komunikat jest jasny. Niepoprawne natomiast jest u?ywanie form: ma?y piesek, niedu?y domek czy malutki kotek – to ju? znaczeniowy nadmiar.

Bywaj? tak?e zdrobnienia, które okre?laj? stosunek emocjonalny mówi?cego do otaczaj?cej go rzeczywisto?ci, co równie? mo?e by? dla nas czytelne. Takie wypowiedzi, jak: – Zarabiam na ?ycie, robi?c ró?ne interesiki; – A mo?e by tak donosik na s?siada?; – Dzie? bez ?wi?stewka to stracony dzie?!, te? doskonale odzwierciedlaj?, o czym tak naprawd? mówi nadawca, odkrywaj?c przy tym swoje intencje. ?atwo mo?emy odczyta? bowiem, ?e interesik to nie ma?y interes tylko nielegalne przedsi?wzi?cie. S?siad te? pewnie jest uczciwy, wi?c donos nic nie da, lecz donosik i owszem – cho? jest k?amstwem, to urz?d ma obowi?zek sprawdzi?, a s?siad niech si? troch? podenerwuje. ?wi?stewko równie? nie powinno by? takim zwyk?ym utrudnieniem ?ycia – musi by? przemy?lane i dotkliwe.

Czasem te? u?ycie zdrobnienia podkre?la pejoratywny charakter nazwy b?d?cej okre?leniem kogo? lub czego?, na przyk?ad kiedy o doros?ej kobiecie kto? mówi dziewczynka albo panienka, o nieudolnym szefie – dyrektorek czy – bardziej po europejsku – bossik, o nielojalnej przyjació?ce lub kole?ance – przyjació?eczka b?d? kole?aneczka itd. Przyzna? trzeba, ?e to bardzo wygodna forma. Nikt nikomu nie mo?e zarzuci?, i? powiedzia? o kim? co? obra?liwego. A czym?e mia?by go obrazi?? Pieszczotliwym okre?leniem?

Zdrobnieniami mo?na wyrazi? równie? lekcewa?enie czego?, cho?by w tego typu wypowiedziach: – A jaka to rewolucja?! To zwyk?y buncik!; – To ma by? samochód? Przecie? to takie autko!; – Nazywasz to wielkim przyj?ciem, a to tylko imprezka! itp. itd. Pogarda jest jasna, a zatem intencje autorów tych zda? te? s? czytelne.

Formy zdrobnia?e oddaj? tak?e nasz ciep?y stosunek do kogo?, a wtedy mno?? si?: mamulki, tatu?ki, córusie, synusie, ?oneczki, m??ulkowie, misiaczki, pysie, rybe?ki, skarbe?ki, o pieszczotliwych wersjach imion nie wspomn?. I dodawa? tu niczego nie trzeba, gdy? s? a? nadto oczywiste.

Kiedy ju? wreszcie ów obcokrajowiec przebrnie przez te zawi?o?ci i ma nadziej?, ?e poj?? ich mechanizmy, pojawiaj? si? pu?apki. S?yszy co?, co trudno jest mu sklasyfikowa?. Panie umawiaj? si? bowiem na kawk?, herbatk?, ciasteczko, ploteczki, zakupki, bo uwielbiaj? wydawa? pieni??ki. Podziwiaj? swoje fryzurki, buciki, torebeczki… Panowie za? proponuj? sobie piwko, drineczka, wódeczk?, cz?stuj?c si? papieroskiem, cygarkiem czy te? wspólnie wypalaj?c fajeczk?. Rano ubieraj? si? w garniturki, jedz? ?niadanko, kupuj? gazetk?… W kawiarni kelnerka zach?ca do zjedzenia pyszniutkiego deserku, w sklepie ekspedient poleca klientom ?wie?utk? w?dlink? lub mi?sko, a konduktor w poci?gu prosi o bileciki do kontroli… I tu rzeczywi?cie obcokrajowiec mo?e si? czu? zagubiony, bo nie wie, jaki podtekst maj? takie sytuacje i dlaczego takich form u?ywamy.

Mnie za? zadziwia inna rzecz – a zadziwienie to cz?sto graniczy ze zdumieniem. Co prawda, dotyczy to troch? innych zjawisk j?zykowych, ale nadal pozostaj?cych w kr?gu zdrobnie?. Chodzi mi mianowicie o j?zyk, którym rodzice zwracaj? si? do swych pociech. Dzieci ucz? si? j?zyka ze s?uchu od nas, od mówi?cych do nich doros?ych. Oczywiste jest, ?e na pocz?tku z ró?nych przyczyn nie potrafi? jeszcze odda? wszystkich d?wi?ków, czyli wyartyku?owa? wyrazów, które s?ysz?. Tworz? zatem swoje neologizmy. A co robi? doro?li? Utrwalaj? je! Zamiast nadal mówi? do dziecka j?zykiem, którego przecie? ono si? uczy, zaczynaj? u?ywa? swoistego dzieci?cego kodu. M?oda mama wybiera si? ze swym synkiem na spacer. Ubiera pociech? i mówi: – A teraz idziemy ajci. Na ulicy zwraca uwag? dziecka na ci??arówk?: – O, jaki duzi brum, brum. Potem na placu zabaw ostrzega: – Nie wchod? tam, to ziazi. Zrobisz sobie bubu i b?dzie a?a!. Chwil? pó?niej zaprasza malca na posi?ek: – Chod? do muni. Munia da amci.

S?ysz?c to, my?l? sobie, ?e owszem, warto piel?gnowa? dziecko w sobie – do czego namawiaj? wszyscy zajmuj?cy si? ludzk? psychik?. Chyba jednak nie o tak? kreatywno?? i spontaniczno?? im chodzi. Na szcz??cie, nawet je?li dotycz? one j?zyka, to na pewno nie w takiej formie.

Lidia Krawiec-Aleksandrowicz

Dodaj komentarz:
Autor:
Wpisz hasło z obrazka: (małymi literami)


REKLAMA
PODCASTY
...zobacz inne podcasty
ARTERIA
...zobacz archiwum Arterii
REKLAMA
ENGLISH PAGE
...zobacz inne artykuły
ANKIETA
Czy wyje?d?asz na wakacje do Polski?
liczba głosów: 41063
Tak

30991
75%
Nie

10072
25%
...zobacz archiwum ankiet
WYSZUKIWANE TAGI

Polsport |kamieniarstwo wodzisław | pierścienie nierdzewne | palnik gazowy Rydułtowy | Leczenie poronień | wykrawarka rewolwerowa
okulary Gdańsk | blachowkręty nierdzewne | egzamin SEP sandomierz | metoda callana Jastrzębie | zastrzyki doszklistkowe gdańsk