KIM JESTEŚMY REDAKCJA MARKETING DYSTRYBUCJA OGŁOSZENIA LISTY DO REDAKCJI KONTAKT 25 czerwiec 2022
E-WYDANIE
REKLAMA
OGNISKO POLSKIE
* OGNISKO NASZE TO WI?CEJ NI? KLUB…
* DAJMY SZANS? OGNISKU
* BITWA O OGNISKO
* FROM VICTORIOUS OGNISKO BACK TO…
PUBLICYSTYKA
REPORTA?
LUDZIE I MIEJSCA
TAKIE CZASY
CZAS PRZESZ?Y
CZAS TO PIENI?DZ
DRUGI BRZEG
CZAS NA WYSPIE
AKTUALNO?CI
ARTFUL FACE
PAN ZENOBIUSZ
REWERS
FAWLEY COURT
DOBRE, BO POLSKIE
SYLWETKI
LONDYN W SUBIEKTYWIE
OPOWIADANIA LONDY?SKIE
ROZMOWA
KULTURA
RECENZJA
SYLWETKI
ROZMOWA
CO SI? DZIEJE
FELIETONY
KRYSTYNA CYWI?SKA
ANDRZEJ LICHOTA
WAC?AW LEWANDOWSKI
GRZEGORZ MA?KIEWICZ
V.VALDI
PODRÓ?E
PO LONDYNIE
PO WYSPIE
POLSKIE DROGI
PO ?WIECIE
W CZASIE I PRZESTRZENI
CZAS NA RELAKS
ZDROWIE POLECAMY
MANIA GOTOWANIA
KRZY?ÓWKA
KRONIKA ABSURDU
NA KO?CU J?ZYKA
TO I OWO
ARTERIA
ARTY?CI
GALERIA
EWA OBROCHTA
BASIA LAUTMAN
BEATA KOZ?OWSKA
WOJCIECH SOBCZY?SKI
RYSZARD SZYD?O
PAWE? KORDACZKA
MARIA KALETA
MAREK BORYSEWICZ
KRZYSZTOF MALSKI
KONRAD GRABOWSKI
JUSTYNA KABA?A
IWONA ZAJ?C
ELZBIETA PIEKACZ
ELZBIETA CHOJAK
ELA CIECIERSKA
CAROLINA KHOURI
ANIA PIENI??EK
AGNIESZKA KOWAL
A.HANDZEL-KORDACZKA
ANDRZEJ KRAUZE
ANDRZEJ LICHOTA
DAMIAN CHROBAK
GRZEGORZ LEPIARZ
S?AWEK BLATTON
ANDRZEJ MARIA BORKOWSKI
PAWE? W?SEK
MARCIN DUDEK
JOANNA SZWEJ-HAWKIN
DANUTA SO?OWIEJ
TOMASZ STANDO
AGNIESZKA STANDO
OLGA SIE?KO
FOTOREPORTA?
AGATA HAMILTON
JOANNA CIECHANOWSKA




Eufemistycznie rzecz ujmuj?c
2010.11.09 / Lidia Krawiec-Aleksandrowicz
TAGI:
Share |

Z wielu powodów w j?zyku pojawiaj? si? ró?ne, czasami zadziwiaj?ce, konstrukcje. Niektóre upi?kszaj? mow?, inne natomiast s? wr?cz obra?liwe, ale wszystkie nale?? do u?ytkowników j?zyka, którzy mówi?c czy pisz?c, kieruj? si? rozmaitymi wzgl?dami. Jednym z nich jest na przyk?ad tabu kulturowe, religijne, a nawet zabobon. Ju? w bardzo dawnych czasach s?owom przypisywano moc sprawcz?, wi?c niektóre skrupulatnie omijano, aby si? nie zi?ci?y, ?eby nie przywo?ywa?y do rzeczywisto?ci czego? niepo??danego. Rzec by si? chcia?o – aby s?owo nie sta?o si? cia?em, lub – po prostu – ?eby nie wywo?ywa? wilka z lasu albo czego? nie zapeszy?. Jednak w ?yciu codziennym nie daje si? omija? pewnych nawet niewygodnych czy smutnych tematów, wi?c ju? wówczas zacz?to takie s?owa omawia?, zast?powa? innymi sformu?owaniami, nie wypowiada? wprost, czyli u?ywa? eufemizmów. Zasada ta jest ?ywa do dzi? i kierujemy si? ni? w wielu sytuacjach – chocia?by ze wzgl?dów towarzyskich, z uprzejmo?ci, delikatno?ci. Nie nazywamy na przyk?ad podesz?ego wieku staro?ci? tylko jesieni? ?ycia, a trzydziestoletnia kobieta nie jest w ?rednim, lecz w balzakowskim wieku lub jest kobiet? do?wiadczon?. Je?li przyty?a – nabra?a rubensowskich kszta?tów albo si? zaokr?gli?a, m??czyzna z kolei sta? si? cz?owiekiem s?usznej budowy czy te? mocnej postury. O ludziach ?ysiej?cych mo?na us?ysze?, ?e maj? ministerskie b?d? wysokie czo?o albo ?e m?drej g?owy w?os si? nie trzyma. Sytuacja finansowa to te? zazwyczaj temat dra?liwy, wi?c je?li ju? trzeba powiedzie?, ?e kto? ma ma?o pieni?dzy, to najcz??ciej mówimy, ?e mu si? nie przelewa, cienko prz?dzie, ma chudy portfel czy te? trudno mu zwi?za? koniec z ko?cem. O sk?pym z kolei – ?e jest oszcz?dny lub ma w??a w kieszeni. S? te? tematy, które wymagaj? niezwyk?ej delikatno?ci, zwi?zane na przyk?ad z chorob? okre?lan? jako s?abo?? czy te? ?mierci? nazywan? odej?ciem, przegran? walk? z chorob? lub bardziej religijnie odej?ciem do Pana albo na ?ono Abrahama.

J?zyk polityki równie? obfituje w eufemizmy, czyli – ogólnie rzecz ujmuj?c – ?agodne wypowiedzi ukrywaj?ce prawd?. Ogranicz? si? tu do przyk?adów, powstrzymuj?c si? od komentowania tego zjawiska, gdy? temat jest zbyt obszerny. Tak wi?c kiedy rz?d chce przygotowa? obywateli do podwy?ek jakich? produktów, mówi si? o regulacji cen. Gdy za? polityk swojemu koledze z innej frakcji politycznej – zw?aszcza w grach przedwyborczych – chce zarzuci? k?amstwo, mówi o mijaniu si? z prawd?, zawodz?cej go pami?ci, nie?cis?o?ciach, które wkrad?y si? do jego wypowiedzi, a, wreszcie, o konfabulacji. Je?li z kolei jaka? partia ma na swoim politycznym sumieniu defraudacje lub inne tego typu grzeszki, wówczas s?yszymy, ?e wzi??a rozbrat z uczciwo?ci?. Okre?lenia te, oczywi?cie, mo?na te? odnie?? do zwyk?ych ?miertelników w innych sytuacjach.

G?upota ludzka w wypowiedziach tak?e bywa traktowana eufemistycznie, cho? trzeba przyzna?, ?e z jej okre?laniem bywa ró?nie. Czasem przyjmuje ono ?agodne formy, gdy kto? o swym bli?nim mówi, ?e jest inteligentny inaczej, zdarza si? jednak te?, i? nie s? to wyra?enia – jak pisa?a o nich Anna D?browska – „w rzeczy mocno, w sposobie ?agodnie”. Wystarczy przywo?a? wypowied? bohatera czeskiego serialu cz?sto potem powielan? w codziennej komunikacji: Gdyby g?upota mia?a skrzyd?a, ci?gle lata?aby? pod sufitem. Z kolei k?opoty pewnej kandydatki na studentk?, która na egzaminie wst?pnym na wy?sz? uczelni? nie potrafi?a przekaza? swoich wiadomo?ci (bo tak naprawd? ich nie mia?a), zniecierpliwiony egzaminuj?cy, nie chc?c nazwa? rzeczy po imieniu, okre?li? w rozbudowanej formie jako: Takie pi?kne b?yszcz?ce oczy niezm?cone absolutnie ?adn? my?l?. Mnie za? dane by?o us?ysze? kole?e?ski dialog, którego uwie?czeniem by?o przyjacielskie podsumowanie zwierze? kolegi. S?uchaj?cy tych opowie?ci najpierw stwierdzi?: Ty to jednak masz nierówno pod sufitem, a po chwili zapyta?: Czy ta twoja jedyna szara komórka nie czuje si? przera?liwie samotna? Trzeba by?o widzie? min? tego, do kogo pytanie to by?o skierowane... Konkluzj? za? tej przyjaznej rozmowy by?a rada: Puknij si? w czo?o! Albo nie! Lepiej tego nie rób, bo ci echo czaszk? rozwali!

No có?, eufemizm nie zawsze bywa form? ?agodniejsz?... Mo?e warto si? czasem nad tym zastanowi?, eufemistycznie rzecz ujmuj?c.

Dodaj komentarz:
Autor:
Wpisz hasło z obrazka: (małymi literami)


REKLAMA
PODCASTY
...zobacz inne podcasty
ARTERIA
...zobacz archiwum Arterii
REKLAMA
ENGLISH PAGE
...zobacz inne artykuły
ANKIETA
Czy wyje?d?asz na wakacje do Polski?
liczba głosów: 41063
Tak

30991
75%
Nie

10072
25%
...zobacz archiwum ankiet
WYSZUKIWANE TAGI

Polsport |adwokat narkotyki warszawa | liny nierdzewne | szlifierka kątowa Gorzyce | węgiel Rydułtowy | prasy krawędziowe
dietetyk racibórz | odnowienie uprawnień spawaczy | Pielęgnacja ogrodów Racibórz | nity stalowe | botox gdańsk