KIM JESTEŚMY REDAKCJA MARKETING DYSTRYBUCJA OGŁOSZENIA LISTY DO REDAKCJI KONTAKT 19 grudzień 2018
E-WYDANIE
PUBLICYSTYKA
REPORTAŻ
LUDZIE I MIEJSCA
TAKIE CZASY
CZAS PRZESZŁY
CZAS TO PIENIĄDZ
DRUGI BRZEG
CZAS NA WYSPIE
AKTUALNOŚCI
ARTFUL FACE
PAN ZENOBIUSZ
FAWLEY COURT
REWERS
DOBRE, BO POLSKIE
SYLWETKI
LONDYN W SUBIEKTYWIE
OPOWIADANIA LONDYŃSKIE
ROZMOWA
LISTY DO REDAKCJI
KULTURA
RECENZJA
SYLWETKI
ROZMOWA
CO SIĘ DZIEJE
FELIETONY
KRYSTYNA CYWIŃSKA
ANDRZEJ LICHOTA
WACŁAW LEWANDOWSKI
GRZEGORZ MAŁKIEWICZ
V.VALDI
SPORT
AKTUALNOŚCI
RELACJA
ROZMOWA
FELIETON
GALERIA
PODRÓŻE
PO LONDYNIE
PO WYSPIE
POLSKIE DROGI
PO ŚWIECIE
W CZASIE I PRZESTRZENI
CZAS NA RELAKS
ZDROWIE POLECAMY
NA ŁAWECZCE
MANIA GOTOWANIA
KRZYŻÓWKA
KRONIKA ABSURDU
NA KOŃCU JĘZYKA
TO I OWO
ARTERIA
ARTYŚCI
GALERIA
EWA OBROCHTA
BASIA LAUTMAN
BEATA KOZŁOWSKA
WOJCIECH SOBCZYŃSKI
RYSZARD SZYDŁO
PAWEŁ KORDACZKA
MARIA KALETA
MAREK BORYSEWICZ
KRZYSZTOF MALSKI
KONRAD GRABOWSKI
JUSTYNA KABAŁA
IWONA ZAJĄC
ELZBIETA PIEKACZ
ELZBIETA CHOJAK
ELA CIECIERSKA
CAROLINA KHOURI
ANIA PIENIĄŻEK
AGNIESZKA KOWAL
A.HANDZEL-KORDACZKA
ANDRZEJ KRAUZE
ANDRZEJ LICHOTA
DAMIAN CHROBAK
GRZEGORZ LEPIARZ
SŁAWEK BLATTON
ANDRZEJ MARIA BORKOWSKI
PAWEŁ WĄSEK
MARCIN DUDEK
JOANNA SZWEJ-HAWKIN
DANUTA SOŁOWIEJ
TOMASZ STANDO
AGNIESZKA STANDO
OLGA SIEŃKO
FOTOREPORTAŻ
AGATA HAMILTON
JOANNA CIECHANOWSKA




Polskie archiwa i księgozbiory w Wilekiej Brytanii Przekazane do kraju
2010.04.06 / Alina Siomkajło
TAGI:
Share |
O przeznaczeniu prywatnych księgozbiorów, a zwłaszcza archiwów emigracyjnych, decydują ich właściciele. Zbiory te często więc zasilają krajowe centra kultury w miejscowościach, z których darczyńcy pochodzą, lub kierowane są do wybranych ośrodków akademickich. Inna zasada, do niedawna imperatyw, dotyczy archiwów instytucjonalnych, dokumentujących społeczno--kulturalne życie emigracyjne i stanowiących własność społeczną. W tym przypadku zalecane jest deponowanie zbiorów w bibliotece lub archiwum środowiska, w którym powstawały (International Council for Archives. Code for Ethnics, 1996). „Międzynarodowe prawo publiczne dotyczące rozmieszczenia materiałów archiwalnych stosuje się wyłącznie do akt instytucji państwowych i publicznych, dla archiwaliów i kolekcji prywatnych i prywatno-prawnych nie ma i nie może być uregulowań prawnych” – uważa Mirosław Supruniuk.
W praktyce mamy do czynienia z ubożeniem dokumentacji działalności emigracji poza granicami kraju. Dają się też zauważyć czynniki destrukcyjne wobec archiwaliów, takie jak: emigracyjny niedostatek funduszy na konserwację, nie zawsze najlepsze warunki przechowywania dokumentów, brak profesjonalnie opracowujących zbiory archiwistów… Nie bez znaczenia są odległości krajowego świata uczonych od emigracyjnych diaspor. Wszystko razem przyczynia się do tego, że w ciągu lat, zwłaszcza w miarę ujednolicania spraw emigracyjno-krajowych w ostatnim 20-leciu, zacierają się granice norm postępowania dotyczących instytucjonalnych archiwów. Pozostające pod opieką zarówno prywatnych osób, jak i organizacji archiwa i księgozbiory z „polskiej Brytanii” coraz częściej przekazywane są krajowym instytucjom kultury. W kraju dostają się zwykle w ręce fachowców ze specjalizacją archiwalną lub biblioteczną.

Działania chaotyczne
Wiadomo, że do przełomowego roku 1989 emigracyjne książki mogły do PRL-u przenikać tylko drogą nielegalną. Rzadkością były też depozyty emigracyjne. Zdarzały się przez przypadkowe zrządzenie. Przykładem archiwalia i pamiątki „przekazane dla dobra obecnych i przyszłych pokoleń Polaków w Polsce” ostatnią wolą zmarłego w 1969 roku gen. Kazimierza Sosnkowskiego, które dostały się w niepożądane ręce. Komuniści przejęli je od pełnej zaufania wykonawczyni testamentu, wdowy po generale, by używać do celów reżimowo-propagandowych. Sytuacja zmieniła się zasadniczo po przełomie politycznym. Emigracja Niepodległościowa bez większych obaw, chętnie i świadomie przekazywała odtąd do kraju własne księgozbiory i archiwa. Początkowo były to działania chaotyczne. Oto przykład: w 1990 roku przed Biblioteką Politechniki Rzeszowskiej stanęła ciężarówka wypełniona książkami z Wielkiej Brytanii. Tak to dość nietrafnie do rzeszowskiej uczelni technicznej dostał się oryginalny zbiór książek powojskowych – przeważnie polonica emigracyjne: 141 edycji z klasyki literackiej, 245 opracowań i źródeł historycznych, 27 kompletnych i zdekompletowanych roczników czasopism. W ten sposób powstała Sekcja Literatury Emigracyjnej Biblioteki Głównej Politechniki Rzeszowskiej. W 1994 Anna Daszkiewicz opracowała Informator o zbiorach literatury emigra-
cyjnej dostępnych w Bibliotece. Zbiór stanowią książki i czasopisma wydane wyłącznie na emigracji w latach 1941-1990. Każda książka otrzymała okolicz-
nościowy stempel: Dar Polaków z Anglii dla Politechniki Rzeszowskiej 1990-1991; oprócz stempla, nazwisko – „Zwierzchowski” – prawdopodobnie inicjatora pomysłu wprowadzonego w czyn. W większości najcenniejsze w tych książkach są pieczęcie podręcznych biblioteczek wojskowych, szpitalnych – z miejsc, jakie żołnierz polski zaliczał na szlaku bojowym podczas II wojny światowej. Obecni właściciele są gotowi przekazać księgozbiór instytucji potrafiącej lepiej niż Politechnika spożytkować książkę emigracyjną.

W rodzinne strony
Rzeszów – rodzinne miasto znanego na emigracji typografa Stanisława Gliwy – serdecznie przyjmuje artystę. Wprawdzie archiwum i księgozbiór Gliwy (Gliwianum) zostało rozproszone po wielu miejscach w Polsce, ale tu o stałą ekspozycję (kilkanaście planszy z pracami Gliwy i kilkanaście wydrukowanych przez niego książek) w Bibliotece Uniwersytetu Rzeszowskiego zadbał historyk literatury dr Jan Wolski, przekazując uczelni kilka prywatnych drobiazgów, zdjęć, dokumentów, druków, które otrzymał od żony artysty Marii Gliwowej. Dopełnił ten zbiór kolejnymi zdobyczami prac typografa, m.in. kopiami listów Gliwy do Wańkowicza (oryginały w posiadaniu Aleksandry Ziółkowskiej-Boehm, USA). Za pośrednictwem Wolskiego kilkanaście prac linorytniczych, druków ulotnych i galanterii drukarskiej trafiło do Muzeum Drukarstwa w Warszawie.
Najznaczniejszą kolekcję korespondencji Gliwy, archiwaliów, klocków linorytniczych, dokumentacji fotograficznej ma jednak Książnica Kopernikańska w Toruniu. Tutaj znajdują się listy wielu osób zarówno z kraju, jak i z emigracji korespondujących z Gliwą. Kilka jego linorytów i drzeworytów (pochodzących ze zbiorów osób, które toruńskiemu Archiwum powierzały własne archiwalia) posiada Biblioteka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Pełną kolekcję wydanych przez Gliwę książek ma także Oddział Historii Książki Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Wszystkie wymienione zbiory to prywatna zasługa i serdeczne dary Marii Gliwy, zmarłej 23 września 2009 roku w Dublinie, której prochy wolą testamentu mają spocząć obok jej męża w Rzeszowie-Słocinie.
Wkrótce po przełomie (w latach 1991-1994) znaczna część londyńskiego księgozbioru Kazimierza M. Smogorzewskiego (dziennikarza, pisarza politycznego, encyklopedysty): prasa emigracyjna i ponad 2000 książek, głównie o tematyce historyczno-politycznej okresu od końca XIX wieku do czasów najnowszych, oraz unikatowy zbiór 52 grafik karykaturzysty brytyjskiego Ralpha Sallona, została zdeponowana w Bibliotece Śląskiej w Katowicach – a zatem na terenie, z którego pochodził urodzony w Sosnowcu Smogorzewski.
Ambasador RP w Wielkiej Brytanii hr. Edward Raczyński założył Fundację im. Raczyńskich przy Muzeum Narodowym w Poznaniu. Po jego śmierci (w 1993) Fundacja przejęła jego cenny księgozbiór druków nowych w liczbie 500 publikacji: fachowej literatury dyplomatycznej, wielojęzycznych prac poświęconych historii zwłaszcza okresu międzywojennego. Natomiast kolekcja starodruków po Edwardzie Raczyńskim została przekazana do Biblioteki im. Raczyńskich w Poznaniu. Wśród najstarszych znajdują się publikacje jego pradziada, również Edwarda, i brata tegoż – Anastazego. Biblioteczno-antykwarycznym cymelium w tej kolekcji jest 3-tomowy zbiór grafik Sir Joshua Reynoldsa z XVIII wieku. Osobną grupę w kolekcji stanowią książki z dedykacjami autorów ze świata polityki, kultury, nauki. W zbiorze ambasadora nie zabrakło pamiątkowego wydania Konstytucji Kwietniowej oraz bibliofilskich rarytasów z kolekcji oficyny Samuela Tyszkiewicza.
Jerzy Pietrkiewicz – przedstawiciel wielkiej humanistyki: poeta i teoretyk poezji, prozaik (pisarz dwujęzyczny), tłumacz, profesor School of Slavonic and East European Studies – własnym księgozbiorem wzbogacił bliskie jego sercu, macierzyste Gimnazjum im. Długosza we Włocławku.
Ostatnio, 17 września 2009 roku, Biblioteka Uniwersytetu Białostockiego im. Jerzego Giedroycia otrzymała, można powiedzieć, dar sentymentalny, bo skierowany do miasta urodzenia i młodości Prezydenta RP na Wychodźstwie: archiwum Ryszarda Kaczorowskiego. Zawiera ono około 800 jednostek, w tym: 296 książek, 252 nagrania, 60 tytułów czasopism i 100 dokumentów życia społecznego na emigracji.

Archiwum Emigracji w Toruniu
Jednym z najwcześniejszych w ostatnim 20-leciu i najważniejszych ośrodków gromadzenia emigracyjnych archiwów, księgozbiorów i kolekcji z Wielkiej Brytanii (nie biorę pod uwagę kolekcji muzealnych) oraz dzięki szczodrym darom najlepiej naukowo prosperującym wydaje się utworzone w 1995 roku Archiwum Emigracji Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Trafiła tu jedna z największych kolekcji emigracyjnych, jakie z Londynu powędrowały do Polski. Decyzją Stefanii Kossowskiej, dzięki finansowej pomocy Fundacji z Brzezia Lanckorońskich, zostało przekazane tej uczelni ponad 60 tys. rękopisów i listów (m.in. listy do redaktora „Wiadomości” Stanisława Balińskiego, Mariana Hemara, Józefa Mackiewicza), składających się na archiwum „Wiadomości” (1946-1981), oraz wyposażenie redakcyjne tygodnika. Złożone zostały tutaj także inne londyńskie archiwa: „Środy Literackiej” (dodatek do „Dziennika Polskiego i „Dziennika Żołnierza”), teatru „Syrena”, wydawnictwa Książnica Polska w Glasgow, częściowe lub kompletne archiwa dziennikarzy, pisarzy i wybitnych osobistości wychodźczego życia społeczno-kulturalnego. Wymieńmy choćby niektóre: całe archiwum (łącznie z maszynopisami wywiadów, słuchowisk, adaptacji teatralnych) Zdzisława Broncla od lat 50. związanego z polską sekcją radia BBC; poety, eseisty, krytyka, od 1966-1974 naczelnego redaktora „Wiadomości” Michała Chmielowca; poety satyrycznego, dramaturga, aktora Edwarda Chudzyńskiego; autorki dwu dramatów i publicystki Tamary Karren; malarza, rzeźbiarza i pisarza Adama Kossowskiego; felietonistki, dziennikarki, od 1974-1981 naczelnego redaktora „Wiadomości” Stefanii Kossowskiej; prozaika i krytyka Janusza Kowalewskiego; pisarza, redaktora, znawcy spraw wschodnioeuropejskich Jana Krok-Paszkowskiego; dziennikarza, autora prac o Polskich Siłach Zbrojnych Witolda Leitgebera; krytyka teatralnego i radiowego, pisarza Janusza Poray-Biernackiego; poetki Marty Reszczyńskiej-Stypińskiej; działacza polityczno-społecznego, prezydenta RP na wychodźstwie (1986-1989) Kazimierza A. Sabbata; pisarza, wydawcy i działacza politycznego Juliusza Sakowskiego; generała, premiera, w 1947 osiadłego w Wielkiej Brytanii autora wspomnień Felicjana Sławoj-Składkowskiego; autora powieści i słuchowisk Wiktora Trościanki; malarza i pisarza Marka Żuławskiego…

Fundacji z Brzezia Lanckorońskich
Dzięki emigracyjnym darczyńcom i nie bez zasług naukowych opiekunów toruńskiego Archiwum Emigracji pośród innych archiwów emigracyjnych w Polsce Toruń najwydajniej opracowuje oraz popularyzuje emigracyjne archiwa w publikacjach. Jak dotąd, ukazało się 29 tomów w toruńskiej serii wydawniczej: Archiwum Emigracji – Źródła i materiały do dziejów emigracji polskiej po 1939 roku, kilkanaście książek w serii literackiej „Archiwum” oraz 10 zeszytów rocznika „Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty”.
Od 1997 roku krakowska Polska Akademia Umiejętności jest właścicielem Biblioteki Fundacji z Brzezia Lanckorońskich, od miejsca powstania zwanej Biblioteką Rozdolską (Rozdół – dziś na Ukrainie). Początki gromadzenia biblioteki tej sięgają XVIII wieku. W 1969 roku przywieziona przez Karolinę Lanckorońską do Wielkiej Brytanii najpierw dostała się w depozyt Biblioteki Polskiej w Londynie, następnie umieszczona w siedzibie Fundacji z Brzezia Lanckorońskich w dzielnicy Earl’s Court. W swoim rozwoju księgozbiór przybierał charakter druków polskich i dotyczących Polski (został skatalogowany przez stypendystów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego). Drugi, odrębny i stale uzupełniany księgozbiór w Fundacji stanowiły źródła publikowane i prace historyczne dotyczące historii Polski XX wieku. Razem z książkami Karolina Lanckorońska ofiarowała PAU zbiór sztychów z XVIII i XIX wieku oraz część rodzinnych i własnych naukowych materiałów archiwalnych. Biblioteka Rozdolska liczy 3000 poloników krajowych i zagranicznych, w tym 800 starodruków (m.in. kalendarze i broszury polityczne z XVII i XVIII wieku, zbiór konstytucji, ustaw i przywilejów I Rzeczpospolitej, XVIII-wieczne edycje źródeł do historii Polski, herbarze, komplet „Zabaw Przyjemnych i Pożytecznych”). Biblioteka ta służy obecnie przede wszystkim społeczności akademickiej. Można z niej korzystać w czytelni Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie. Natomiast wiele eksponatów Karoliny Lanckorońskiej trafiło do Biblioteki Jagiellońskiej (także do Muzem Uniwersytetu Jagiellońskiego).


w Bibliotekach Krakowa, Warszawy, Wrocławia
Część archiwum osiadłej w Londynie Beaty Obertyńskiej kilka lat temu siostrzeniec poetki, Kasper Pawlikowski z Kanady, złożył w Bibliotece Uniwersytetu Jagiellońskiego. Inna część archiwum Obertyńskiej powędrowała do Muzeum Narodowego w Przemyślu.
Bogatą w starodruki własną bibliotekę miał przekazać z Londynu do Polskiej Akademii Umiejętności polityk, publicysta, lider Federacji Ruchów Demokratycznych Rowmund Piłsudski.
O archiwum stworzonej przez Krystynę i Czesława Bednarczyków londyńskiej Oficyny Poetów i Malarzy, wraz z drukarnią funkcjonującej od 1949 roku do późnych lat 90., dla Uniwersytetu Jagiellońskiego zabiega prof. Janusz Gruchała. Ma ono służyć m.in. studentom Katedry Edytorstwa i Nauk Pomocniczych UJ.
Emigracja w Wielkiej Brytanii pamięta o warszawskiej Bibliotece Narodowej, często przesyłając do jej zbiorów pojedyncze polonica – publikacje polskie lub dotyczące Polski wydane poza krajem: drukowane (piśmiennicze, kartograficzne, ikonograficzne i muzyczne), dźwiękowe, audiowizualne i elektroniczne. 

W 2002 roku Zgromadzenie Księży Marianów Prowincji Brytyjskiej z siedzibą w Fawley Court (nieopodal Londynu) przekazało Bibliotece Narodowej kilka tysięcy (dwie ciężarówki) książek, czasopism i dokumentów życia społecznego z XX wieku – polskich, poloników i obcych.
W 2004 Biblioteka Narodowa otrzymała dar po śp. profesorze Ralphie Milibandzie: 97 paczek literatury – głównie z kręgu historii myśli politycznej.
Po śmierci Marii Danilewicz-Zielińskiej (zmarła w 2003 roku), historyka literatury, bibliografa i bibliotekarki, listy jej do zaprzyjaźnionej Hanny Świderskiej adresatka złożyła w Bibliotece Narodowej, w której pracowała do wybuchu II wojny światowej.
Spuściznę po polityku Janie Kwapińskim z Londynu w 2006 roku jego wnuczka, Barbara Woronowcow, przekazała do Archiwów Państwowych w Warszawie. Zbiór zawiera dokumenty działalności społecznej i politycznej, listy prywatne i pamiątki rodzinne.
W 2008 roku zakończyły wieloletnią „wędrówkę pamiątki po polskim teatrze i polskich artystach pracujących za granicą, pamiątki po ludziach, których losy wojenne, a potem polityka wygnały z kraju” – w 90. rocznicę istnienia krajowego ZASP-u Instytutowi Teatralnemu w Warszawie zostało przekazane z Londynu archiwum Związku Artystów Scen Polskich za Granicą (ZASPzG, powstał w 1942) z siedzibą w Londynie. Zbiór (ok. 40 pudeł) zawiera teatralne dokumenty, w tym listy, dokumentację warsztatów teatralnych, scenariusze, statuty, protokoły zjazdowe ZASP-u za Granicą, programy, afisze, projekty scenografii, recenzje, zdjęcia. Pośród innych „znajdują się unikatowe dokumenty związane z ludźmi estrady, radia i filmu, m.in. Zofią Terne, Feliksem Konarskim, Marianem Hemarem, Romanem Ratschke, Leopoldem Kielanowskim, aktorami: Renatą Bogdańską (żoną gen. Władysława Andersa), Ireną Delmar (od 1981 r. prezesem londyńskiego ZASP-u)”. Kopie dokumentów zachowano w londyńskiej siedzibie ZASPzG.
Należy zauważyć archiwum polityczne i historyczne Tadeusza Żeczy-
kowskiego (autora książek o podziemnej Polsce i początkach PRL-u, w latach 1958-1972 wicedyrektora Rozgłośni Polskiej Radia „Wolna Europa”); archiwum, które w 2006 roku zostało zdeponowane w Bibliotece Ossolineum we Wrocławiu.

Archiwa rozproszone
Liczne księgozbiory i archiwa wolą ofiarodawców – podobnie jak archiwum Gliwy – zostały rozproszone w dwu lub w kilku miejscach. Tak więc księgozbiór działaczy socjalistycznych, Lidii i Adama Ciołkoszów w 1998 roku na życzenie i z rozmysłem specyfikacyjnym Ciołkoszowej został prze-
kazany do trzech bibliotek w Polsce: 110 pudeł z książkami w języku polskim i angielskim, głównie o tematyce społecznej, zostało skierowanych do Biblioteki Jagiellońskiej; 34 pudła książek (z przewagą anglojęzycznych) o podobnej tematyce – do Biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie; 13 pudeł książek wyłącznie w języku polskim, wydanych za granicą, oraz zbiór miesięcznika „Kultura” wpłynęło do Biblioteki Wojewódzkiej w Tarnowie. W przypadku ostatniej darowizny dokonało się symboliczne zwieńczenie związków rodzinnych Ciołkoszów z Tarnowem. Voluminy opatrzono napisem ex dono Familiae Ciołkosz. W 2004 roku do Biblioteki Narodowej w Warszawie wpłynął (tym razem pośmiertnie) czwarty dar Ciołkoszów dla kraju: 23 paczki publikacji polskich i obcych, głównie z zakresu polskiego ruchu robotniczego i polskiego socjalizmu.
Archiwum Bronisława Przyłuskiego z Londynu (poety, prozaika, dramaturga) pośmiertnie zostało podzielone między Rembertów, Bibliotekę Narodową w Warszawie i Wyższą Szkołę Artylerii w Toruniu.
 Podobnie ma się rzecz z archiwum Juliusza L. Englerta, londyńskiego artysty fotografika i publicysty zmarłego 13 stycznia 2010, który część korespondencji i zdjęć przekazał do Biblioteki Narodowej, a około 200 książek z dedykacjami podarował Bibliotece Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Kilka zbiorów z Londynu i Fawley Court trafiło do akademickich ośrodków Lublina. Do Biblioteki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego zostały przekazane: archiwum poety i tłumacza Zygmunta Ławrynowicza, w tym dotąd nieopracowany ogromny Dziennik tego autora; romanistyczny księgozbiór (około 500 książek) romanistki i pieśniarki Toli Korian; księgozbiór filozoficzny, ze szczególnym uwzględnieniem dzieł Bergsona, historyka filozofii Zygmunta Hładkiego. Natomiast Wyższa Szkoła Lubelska im. Króla Władysława Jagiełły w Lublinie 4 lata temu weszła w posiadanie humanistycznego księgozbioru Jana Krasnodębskiego (ok. 20 tys. książek). Księgozbioru wyróżniającego się szczególnie reprezentowaniem nauk pomocniczych historii: heraldyki, numizmatyki, sfragistyki. Drugą osobliwością tegoż zbioru jest duży dział literatury emigracyjnej: Biblioteka „Kultury”, „Kultura”, „Zeszyty Historyczne” i liczne pisma emigracyjne. Wymieniona Szkoła przejęła też teologiczno-literacko-filozoficzny zbiór około 12 tys. książek profesora matematyki Sławomira Biela z Londynu.
W 2006 roku w Mariańskim Domu Studiów im. Świętych Cyryla i Metodego w Lublinie została zdeponowana pozostała część biblioteki z polskiego ośrodka rekolekcyjno-konferencyjnego i rekreacyjnego im. Jana Pawła II w Fawley Court prowadzonego przez księży marianów. Znajdują się w tym księgozbiorze także starodruki.
Również w 2006 roku zbiory muzealne i rękopisy (m.in. dotyczące Powstania Styczniowego) z polskiego ośrodka zarządzanego przez księży marianów w Fawley Court trafiły do Lichenia, gdzie miało być otwarte muzeum. Jak dotąd, muzeum takie nie powstało. Sprawą interesuje się krajowe Ministerstwo Kultury.
***

Dzięki przychylności darczyńców emigracyjne archiwa nie „spoczywają” i nie muzealnieją – są żywe. Ku pożytkowi nowych pokoleń po latach wzbranianej przez cenzurę PRL-u wiedzy dostęp do źródłowych materiałów emigracyjnych stał się powszechny. A odkąd studia nad dziejami i dorobkiem polskiej emigracji wychodźczej wraz z archiwami i księgozbiorami przenoszą się i w przewadze są prowadzone w Polsce, poszerzają się ich przestrzenie tematyczne, wzrasta poziom zainteresowań emigracją, a także operatywność krajowych bibliotek w zakresie przejmowania polskich zbiorów emigracyjnych. Trzeba też pamiętać, że mamy do czynienia z „transakcją wiązaną”: powojenna polska emigracja, uzupełniając krajowe zbiory, nie tylko wspomaga rozwój archiwów i wiedzy o polskiej emigracji, ale także zapewnia sobie trwałą pamięć w licznych opracowaniach teraźniejszych i przyszłych pokoleń profesjonalnych badaczy krajowych.


Artykuł powstał na podstawie kwerend bibliotecznych, internetowych i opracowań drukowanych. W pełniejszej postaci, z wykazem bibliografii, ukaże się w książce pokonferencyjnej Niepodległościowe uchodźstwo polskie w Europie i na świecie oraz jego rola w pomocy Krajowi po układzie jałtańskim 1945-1990. Konferencja pod takim tytułem odbyła się Łazienkach Królewskich 23-24 X 2009.

Dodaj komentarz:
Autor:
Wpisz hasło z obrazka: (małymi literami)


REKLAMA
PODCASTY
...zobacz inne podcasty
ARTERIA
...zobacz archiwum Arterii
REKLAMA
ENGLISH PAGE
...zobacz inne artykuły
ANKIETA
Czy wyjeżdźasz na wakacje do Polski?
liczba głosów: 29924
Tak

24814
83%
Nie

5110
17%
...zobacz archiwum ankiet
WYSZUKIWANE TAGI

Polsport |usługi kamieniarskie wodzisław | pierścienie nierdzewne | dom opieki Rybnik | transport pellet Rybnik | kontraktowa produkcja suplementów diety
Zespół muzyczny Opole | łańcuchy nierdzewne | Lekarz rodzinny Radlin | pierścienie nierdzewne | prawnik wodzisław śląski