KIM JESTEŚMY REDAKCJA MARKETING DYSTRYBUCJA OGŁOSZENIA LISTY DO REDAKCJI KONTAKT 25 czerwiec 2022
E-WYDANIE
REKLAMA
OGNISKO POLSKIE
* OGNISKO NASZE TO WI?CEJ NI? KLUB…
* DAJMY SZANS? OGNISKU
* BITWA O OGNISKO
* FROM VICTORIOUS OGNISKO BACK TO…
PUBLICYSTYKA
REPORTA?
LUDZIE I MIEJSCA
TAKIE CZASY
CZAS PRZESZ?Y
CZAS TO PIENI?DZ
DRUGI BRZEG
CZAS NA WYSPIE
AKTUALNO?CI
ARTFUL FACE
PAN ZENOBIUSZ
REWERS
FAWLEY COURT
DOBRE, BO POLSKIE
SYLWETKI
LONDYN W SUBIEKTYWIE
OPOWIADANIA LONDY?SKIE
ROZMOWA
KULTURA
RECENZJA
SYLWETKI
ROZMOWA
CO SI? DZIEJE
FELIETONY
KRYSTYNA CYWI?SKA
ANDRZEJ LICHOTA
WAC?AW LEWANDOWSKI
GRZEGORZ MA?KIEWICZ
V.VALDI
PODRÓ?E
PO LONDYNIE
PO WYSPIE
POLSKIE DROGI
PO ?WIECIE
W CZASIE I PRZESTRZENI
CZAS NA RELAKS
ZDROWIE POLECAMY
MANIA GOTOWANIA
KRZY?ÓWKA
KRONIKA ABSURDU
NA KO?CU J?ZYKA
TO I OWO
ARTERIA
ARTY?CI
GALERIA
EWA OBROCHTA
BASIA LAUTMAN
BEATA KOZ?OWSKA
WOJCIECH SOBCZY?SKI
RYSZARD SZYD?O
PAWE? KORDACZKA
MARIA KALETA
MAREK BORYSEWICZ
KRZYSZTOF MALSKI
KONRAD GRABOWSKI
JUSTYNA KABA?A
IWONA ZAJ?C
ELZBIETA PIEKACZ
ELZBIETA CHOJAK
ELA CIECIERSKA
CAROLINA KHOURI
ANIA PIENI??EK
AGNIESZKA KOWAL
A.HANDZEL-KORDACZKA
ANDRZEJ KRAUZE
ANDRZEJ LICHOTA
DAMIAN CHROBAK
GRZEGORZ LEPIARZ
S?AWEK BLATTON
ANDRZEJ MARIA BORKOWSKI
PAWE? W?SEK
MARCIN DUDEK
JOANNA SZWEJ-HAWKIN
DANUTA SO?OWIEJ
TOMASZ STANDO
AGNIESZKA STANDO
OLGA SIE?KO
FOTOREPORTA?
AGATA HAMILTON
JOANNA CIECHANOWSKA




Lepiej potkn?? si? nog? ni? j?zykiem
2010.10.21 / Lidia Krawiec-Aleksandrowicz
TAGI:
Share |

Wszyscy na co dzie? pos?ugujemy si? sta?ymi zwi?zkami frazeologicznymi. Ich ogólne znaczenia s? inne ni? poszczególnych wyrazów, z których si? sk?adaj?. Jednak zwi?zki te s? komunikatywne dla ka?dego, bo utrwalone przez zwyczaj j?zykowy. Zaliczaj? si? do nich nie tylko utarte konstrukcje lingwistyczne z codziennego j?zyka (np. cienko prz???, rzuca? mi?sem lub przypiera? do muru), ale tak?e sentencje, maksymy i przys?owia, tzw. skrzydlate s?owa (np. pyrrusowe zwyci?stwo, przekroczy? Rubikon czy Judaszowe srebrniki). U?ytkownicy j?zyka je znaj?, lecz zdarza si?, ?e mieszaj? lub krzy?uj? wyrazy wchodz?ce w sk?ad tych sformu?owa? b?d? z dwóch s?ów tworz? jedno (np. dlaczemu – dlaczego i czemu; g?upo?? – g?upota i m?dro??). Konstrukcje takie nazywamy kontaminacjami. Je?li nie s? zamierzone, a wynikaj? jedynie z niewiedzy nadawcy, s? po prostu b??dami j?zykowymi, np. buja w chmurach (powsta?e z poprawnych buja? w ob?okach oraz chodzi? z g?ow? w chmurach); odniós? pora?k? (ponie?? pora?k? i odnie?? zwyci?stwo); snu? perspektywy (mie? perspektywy oraz snu? plany); dobry rydz jak nic (lepszy rydz ni? nic i dobry ?art tynfa wart); pies le?y pogrzebany w szczegó?ach (tu le?y pies pogrzebany oraz diabe? tkwi w szczegó?ach); przypisywa? czemu? wag? (przypisywa? czemu? znaczenie i przywi?zywa? do czego? wag?); zostawi? kogo? w ?wi?tym spokoju (zostawi? kogo? w spokoju i da? komu? ?wi?ty spokój); przyprawi? komu? skrzyd?a (przypi?? komu? skrzyd?a do ramion oraz przyprawi? komu? rogi); wywali? kogo? na zbity ?eb (lecie? na ?eb, na szyj? oraz wywali? kogo? na zbity pysk); przeciera? oczy z wra?enia (przeciera? oczy ze zdumienia oraz os?upie? z wra?enia); przylgn??a do niego ?atka (przypi?? komu? ?atk? oraz przylgn??a do kogo? opinia); milcze? jak woda (milcze? jak grób oraz nabra? wody w usta).
Czasami wr?cz zdumiewaj? zwi?zki frazeologiczne, które s? u?ywane niezgodnie ze swym znaczeniem, np.: Po co mam to robi?, skoro wiem, ?e i tak czeka na mnie tylko musztarda po obiedzie, albo inny przyk?ad: No i nareszcie nasz faworyt wygra?, wi?c mog? cieszy? si? wszyscy, którzy maczali w tym palce...
Oczywi?cie, zdarza si?, ?e tego rodzaju krzy?ówki, powsta?e na podstawie podobie?stwa brzmieniowego lub znaczeniowego, s? zamierzone. Takie konstrukcje spotykamy w poezji (np. mironczarnia – tytu? wiersza Mirona Bia?oszewskiego), w tytu?ach prasowych, nierzadko pochodz?cych z jeszcze innych ?róde? (np. W siódmym niebie nienawi?ci lub Siedz?, pij?, lulki ?paj?...), a tak?e w dowcipach j?zykowych. Te ?artobliwe, a czasami, wydawa?oby si?, nawet bezsensowne kontaminacje maj? by? zaskakuj?ce, a zarazem komiczne, np. Na z?odzieju czapka... karaku?owa (zamiast gore); Ten si? ?mieje, kto si? ?mieje... g?o?niej (a oczekujemy ostatni); Kto rano wstaje, ten sam sobie szkodzi (znowu skrzy?owanie dwóch przys?ów Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje oraz Kto pó?no przychodzi, ten sam sobie szkodzi); Na pochy?e drzewo i Salomon nie naleje (Na pochy?e drzewo wszystkie kozy skacz? oraz I Salomon z pustego nie naleje).
Przyk?adem podobnej ?wiadomej zabawy s?owem – sztuki dla sztuki, chcia?oby si? powiedzie? – jest ?art j?zykowy, któremu trudno odmówi? logiki: Gdyby kózka na pochy?e drzewo nie wskakiwa?a, to by nó?ki nie z?ama?a. Jednak powstaj? te? i takie, które z ow? logik? nie maj? nic wspólnego: Pies ogrodnika darowanemu koniowi nie zagl?da w z?by lub Nie rzucaj pere?, bo ?ciany maj? uszy. Si?gaj? absurdu, od którego raczej powstrzymajmy si? w codziennej komunikacji.

Dodaj komentarz:
Autor:
Wpisz hasło z obrazka: (małymi literami)


REKLAMA
PODCASTY
...zobacz inne podcasty
ARTERIA
...zobacz archiwum Arterii
REKLAMA
ENGLISH PAGE
...zobacz inne artykuły
ANKIETA
Czy wyje?d?asz na wakacje do Polski?
liczba głosów: 41063
Tak

30991
75%
Nie

10072
25%
...zobacz archiwum ankiet
WYSZUKIWANE TAGI

Polsport |??????????? ??????????? ??????? | karabińczyki nierdzewne | narzędzia warsztatowe Marklowice | leczenie niepłodności | giętarka trójrolkowa
kuchnie rybnik | cyklinowanie Brwinów | szkolenia udt sandomierz | pręty gwintowane nylonowe | obsługa prawna wodzisław śląski