KIM JESTEŚMY REDAKCJA MARKETING DYSTRYBUCJA OGŁOSZENIA LISTY DO REDAKCJI KONTAKT 24 wrzesień 2018
E-WYDANIE
PUBLICYSTYKA
REPORTAŻ
LUDZIE I MIEJSCA
TAKIE CZASY
CZAS PRZESZŁY
CZAS TO PIENIĄDZ
DRUGI BRZEG
CZAS NA WYSPIE
AKTUALNOŚCI
ARTFUL FACE
PAN ZENOBIUSZ
FAWLEY COURT
REWERS
DOBRE, BO POLSKIE
SYLWETKI
LONDYN W SUBIEKTYWIE
OPOWIADANIA LONDYŃSKIE
ROZMOWA
LISTY DO REDAKCJI
KULTURA
RECENZJA
SYLWETKI
ROZMOWA
CO SIĘ DZIEJE
FELIETONY
KRYSTYNA CYWIŃSKA
ANDRZEJ LICHOTA
WACŁAW LEWANDOWSKI
GRZEGORZ MAŁKIEWICZ
V.VALDI
SPORT
AKTUALNOŚCI
RELACJA
ROZMOWA
FELIETON
GALERIA
PODRÓŻE
PO LONDYNIE
PO WYSPIE
POLSKIE DROGI
PO ŚWIECIE
W CZASIE I PRZESTRZENI
CZAS NA RELAKS
ZDROWIE POLECAMY
NA ŁAWECZCE
MANIA GOTOWANIA
KRZYŻÓWKA
KRONIKA ABSURDU
NA KOŃCU JĘZYKA
TO I OWO
ARTERIA
ARTYŚCI
GALERIA
EWA OBROCHTA
BASIA LAUTMAN
BEATA KOZŁOWSKA
WOJCIECH SOBCZYŃSKI
RYSZARD SZYDŁO
PAWEŁ KORDACZKA
MARIA KALETA
MAREK BORYSEWICZ
KRZYSZTOF MALSKI
KONRAD GRABOWSKI
JUSTYNA KABAŁA
IWONA ZAJĄC
ELZBIETA PIEKACZ
ELZBIETA CHOJAK
ELA CIECIERSKA
CAROLINA KHOURI
ANIA PIENIĄŻEK
AGNIESZKA KOWAL
A.HANDZEL-KORDACZKA
ANDRZEJ KRAUZE
ANDRZEJ LICHOTA
DAMIAN CHROBAK
GRZEGORZ LEPIARZ
SŁAWEK BLATTON
ANDRZEJ MARIA BORKOWSKI
PAWEŁ WĄSEK
MARCIN DUDEK
JOANNA SZWEJ-HAWKIN
DANUTA SOŁOWIEJ
TOMASZ STANDO
AGNIESZKA STANDO
OLGA SIEŃKO
FOTOREPORTAŻ
AGATA HAMILTON
JOANNA CIECHANOWSKA




Wspomnienie o Tadeuszu Różewiczu
2014.04.25 / Barbara Bogoczek
TAGI:
Share |
Tadeusz Różewicz był wielkim człowiekiem, o wysokich standardach, przez co był skazany na wiele rozczarowań. Był jednocześnie nieśmiały i unikał blasków jupiterów. W życiu prywatnym był wyjątkowo życzliwy i przyjazny, z wielkim poczuciem humoru.

We czwartek, 24 kwietnia rano odszedł Tadeusz Różewicz. Wraz z nim spoczął wiek dwudziesty. Żaden inny pisarz nie przeżywał historii Polski tak przejmująco i w takiej pełni. Pisał o nim w swoim wierszu Czesław Miłosz:

Różewicz

on to wziął poważnie
poważny śmiertelnik
nie tańczy

zapala dwie grube świece
siada przed lustrem
ubawiony własną twarzą

nie ma pobłażania
dla frywolności form
zabawności ludzkich wierzeń
chce wiedzieć na pewno

ryje w czarnej ziemi
jest łopatą i zranionym przez łopatę
kretem

Różewicz przetwarzał opresję i nadzieję XX wieku w poezję, dramat i prozę z niezrównaną dozą człowieczeństwa i bezkompromisowej prawdy, nieustannie upominając się o przestrzeganie podstawowych ludzkich wartości i przypominając o tym, że są one nieustannie deptane.

W latach sześćdziesiątych ukazały się angielskie przekłady jego poezji autorstwa Miłosza, które wywarły wielki wpływ na młodych poetów brytyjskich i irlandzkich, między innymi Seamusa Heaney i Toma Paulina. Później doszły przekłady Adama Czerniawskiego, zarówno poezji jak i dramatów, które były nadawane w radio BBC. Różewicz nauczał siebie i innych jak pisać na nowo poezję po okresie Holokaustu. W czasie gdy Samuel Beckett przemawiał głosem teatru absurdu w języku angielskim i francuskim, sztuki Tadeusza Różewicza pokazywały, że można wciąż się śmiać, nawet stojąc na skraju przepaści. Jego najsłynniejsza sztuka, Kartoteka, została wystawiona w Londynie przez Brit-Pol Theatre w roku 2001, zdobywając nagrodę magazynu „Time Out”. Po obejrzeniu spektaklu krytycy wyrazili zdziwienie: „Jest to tak uderzająco współczesna sztuka, tak pełna wyzwań i tak komiczna, że nasuwa się pytanie, co nowego zaistniało w teatrze od czasu powstania tej sztuki przed 40 laty.”

Tadeusz Różewicz był wielkim człowiekiem, o wysokich standardach, przez co był skazany na wiele rozczarowań. Był jednocześnie nieśmiały i unikał blasków jupiterów. W życiu prywatnym był wyjątkowo życzliwy i przyjazny, z wielkim poczuciem humoru. Starał się kierować zdrowym rozsądkiem. Nigdy nie wciągnął się w żaden ruch polityczny, choć miał zdecydowanie lewicowe przekonania. Dlatego też pozostawał poza życiem metropolii kulturalnych. Natomiast w pisarstwie często obnażał fałsz i zakłamanie, bulwersując przy tym środowisko (np. sztuką Do piachu lub Białe małżeństwo).

W twórczości Różewicza jest coś tak uniwersalnego, że była i jest nadal tłumaczona na ponad czterdzieści języków. Tony Howard i ja dołączyliśmy do tej grupy entuzjastów Różewicza pod koniec lat osiemdziesiątych, ostatnio przekładając jego dzieło biograficzne Matka odchodzi (Mother Departs, Stork Press, London, 2013). W ślad za tłumaczeniami wywiązała się długoletnia przyjaźń – dar i przywilej, który wywarł ogromny wpływ nie tylko na naszą wrażliwość literacką, ale też na zwykłe postrzeganie świata. Miałam przyjemność wielu spotkań i rozmów z pisarzem, zarówno w Anglii jak i w Polsce. Między innymi oprowadzałam go po londyńskich galeriach (był wielkim miłośnikiem i przewrotnym krytykiem sztuk plastycznych) oraz po obserwatorium astronomicznym w Greenwich, skąd zachowałam sympatyczne pamiątkowe zdjęcia.

Ostatni raz odwiedziłam go w jego domu we Wrocławiu w grudniu 2013 roku. Jak zwykle, zostałam pięknie ugoszczona: poczęstowana smakołykami kulinarnymi żony poety, Pani Wiesławy, oraz niepowtarzalną rozmową na wielorakie tematy. Polała się też Becherovka i było dużo śmiechu. Tadeusz pokazał mi tekst, w którym się właśnie rozczytywał: autorstwa Luisa Bunuela, napisany wkrótce przed śmiercią filmowca. Różewicz na marginesie zaznaczał swoje uwagi i zakreślał interesujące go fragmenty. Jeden z nich brzmiał:

Od dawna jestem oswojony z myślą o śmierci… śmierć stanowi część mojego życia. Nigdy nie miałem zamiaru ignorować jej, przeczyć jej istnieniu. Ale niewiele można powiedzieć o śmierci, gdy jest się, jak ja, ateistą. Trzeba będzie umrzeć razem z zagadką...

Tadeuszu kochany, tak trudno jest się z Tobą pożegnać! Jeszcze tego nie zrobię. Będę kontynuować naszą przyjaźń, nasze rozmowy, czytając i tłumacząc Twoje teksty.

Galeria:
Dodaj komentarz:
Autor:
Wpisz hasło z obrazka: (małymi literami)


REKLAMA
PODCASTY
...zobacz inne podcasty
ARTERIA
...zobacz archiwum Arterii
REKLAMA
ENGLISH PAGE
...zobacz inne artykuły
ANKIETA
Czy wyjeżdźasz na wakacje do Polski?
liczba głosów: 29232
Tak

24316
83%
Nie

4916
17%
...zobacz archiwum ankiet
WYSZUKIWANE TAGI

Polsport |pomniki wodzisław | pręty nierdzewne | dom opieki Wodzisław Śląski | ekogroszek Żory | psychoterapia Cieszyn
sprawy komornicze wodzisław śląski | blachowkręty nierdzewne | ocena ryzyka zawodowego sandomierz | książeczki zdrowia Rybnik | stylistka katowice