KIM JESTEŚMY REDAKCJA MARKETING DYSTRYBUCJA OGŁOSZENIA LISTY DO REDAKCJI KONTAKT 22 lipiec 2018
E-WYDANIE
PUBLICYSTYKA
REPORTAŻ
LUDZIE I MIEJSCA
TAKIE CZASY
CZAS PRZESZŁY
CZAS TO PIENIĄDZ
DRUGI BRZEG
CZAS NA WYSPIE
AKTUALNOŚCI
ARTFUL FACE
PAN ZENOBIUSZ
FAWLEY COURT
REWERS
DOBRE, BO POLSKIE
SYLWETKI
LONDYN W SUBIEKTYWIE
OPOWIADANIA LONDYŃSKIE
ROZMOWA
LISTY DO REDAKCJI
KULTURA
RECENZJA
SYLWETKI
ROZMOWA
CO SIĘ DZIEJE
FELIETONY
KRYSTYNA CYWIŃSKA
ANDRZEJ LICHOTA
WACŁAW LEWANDOWSKI
GRZEGORZ MAŁKIEWICZ
V.VALDI
SPORT
AKTUALNOŚCI
RELACJA
ROZMOWA
FELIETON
GALERIA
PODRÓŻE
PO LONDYNIE
PO WYSPIE
POLSKIE DROGI
PO ŚWIECIE
W CZASIE I PRZESTRZENI
CZAS NA RELAKS
ZDROWIE POLECAMY
NA ŁAWECZCE
MANIA GOTOWANIA
KRZYŻÓWKA
KRONIKA ABSURDU
NA KOŃCU JĘZYKA
TO I OWO
ARTERIA
ARTYŚCI
GALERIA
EWA OBROCHTA
BASIA LAUTMAN
BEATA KOZŁOWSKA
WOJCIECH SOBCZYŃSKI
RYSZARD SZYDŁO
PAWEŁ KORDACZKA
MARIA KALETA
MAREK BORYSEWICZ
KRZYSZTOF MALSKI
KONRAD GRABOWSKI
JUSTYNA KABAŁA
IWONA ZAJĄC
ELZBIETA PIEKACZ
ELZBIETA CHOJAK
ELA CIECIERSKA
CAROLINA KHOURI
ANIA PIENIĄŻEK
AGNIESZKA KOWAL
A.HANDZEL-KORDACZKA
ANDRZEJ KRAUZE
ANDRZEJ LICHOTA
DAMIAN CHROBAK
GRZEGORZ LEPIARZ
SŁAWEK BLATTON
ANDRZEJ MARIA BORKOWSKI
PAWEŁ WĄSEK
MARCIN DUDEK
JOANNA SZWEJ-HAWKIN
DANUTA SOŁOWIEJ
TOMASZ STANDO
AGNIESZKA STANDO
OLGA SIEŃKO
FOTOREPORTAŻ
AGATA HAMILTON
JOANNA CIECHANOWSKA




Bóg mówi po angielsku
2011.12.16 / Roman Waldca
TAGI: Roman Waldca
Share |
Dla jednych to zwykła książka. Jedna z tysiąca. Dla innych to najważniejsza księga na świecie. Drogowskaz. Dla jeszcze innych to najważniejsza publikacja w języku angielskim. Wielokrotnie wznawiana, wydrukowana w ponad miliardzie egzemplarzy ciągle jest czytana i podziwiana. W tym roku obchodziliśmy 400 rocznicę pierwszego wydania The King James Bible.

Jak na 400-letnią księgę, jest ona ciągle niezwykle popularna. Co chwilę ukazują się jej kolejne wydania, które – poza małymi poprawkami w druku – są lustrzanym odbiciem pierwszego wydania. Jej stary, archaiczny język budzi podziw i szacunek. Na sześciu kontynentach. Co takiego jest w tym tłumaczeniu Pisma Świętego, że mimo upływy czasu, ciągle przyciąga tak licznych czytelników? Skąd bierze się ten zachwyt nad średniowiecznym tłumaczeniem, skoro od tamtego czasu zdołano Biblię przetłumaczyć dziesiątki razy? Dlaczego, mimo czterech wieków, jakie upłynęły od jej pierwszego wydania, ciągle jest ona uznawana za jedno z najbardziej dokładnych tłumaczeń na język angielski?

RELIGIA A POLITYKA
Anglia w XVII wieku to kraj chaotyczny, zbiurokratyzowany, gdzie wszystko było sprawą polityczną. Także religia. Kościół był z polityką nierozerwalnie związany, a król był równocześnie głową Kościoła. Kiedy w marcu 1603 roku zmarła Elżbieta I, na tronie zasiadł jej kuzyn, król Szkocji James VI, zostając królem Jakubem I. To były ciężkie czasy reformacji, a sam Kościół targany był pomiędzy jednym reżimem a drugim, pomiędzy protestantami a ich przeciwnikami. Król Jakub wiedział, że jako głowa Kościoła nie będzie miał łatwego zadania i prędzej czy później będzie musiał stawić czoło obu stronom konfliktu, które – co ciekawe – posługiwały się dwoma różnymi tłumaczeniami Biblii. Pierwsze to tzw. Biblia Genewska, wydrukowana w 1560 roku przez niewielką grupkę szkockich i angielskich kalwinistów w Genewie, do której uciekli w związku z prześladowaniami w Anglii. Przetłumaczona została z hebrajskiego i greckiego przez Williama Tyndale i uznawana jest jako pierwsze drukowane wydanie Biblii w języku angielskim. Niestety, tłumaczenie to służyło sprawie, jaką była wówczas reformacja i zawierało wiele przypisów, które – mniej lub bardziej dosłownie – sugerowały, że poczynania króla są tyranią. Król Jakub cenił to wydanie za jakość tłumaczenia, jednak nie mógł się pogodzić z antykrólewskimi komentarzami.

Drugim istniejącym wówczas wydaniem Pisma Świętego była tzw. Bishop Bible, która wydrukowana z ogromnym portretem królowej Elżbiety nie pozostawiała żadnych złudzeń, że jest bardzo prokrólewska. Lubił ją również kler, który nie ukrywał przywiązania do korony. Problem polegał jednak na tym, iż mało kto z tego właśnie powodu z niej wówczas korzystał.

DLA KAŻDEGO
Tłumaczenie Biblii, które wolne jest od nieprzychylnych politycznych komentarzy, a jednocześnie wierne jest oryginałowi, łatwo dostępne i zrozumiałe dla każdego, ilustrujące dobroć Stwórcy zdawało się być najbardziej efektywnym politycznym orężem, które ktokolwiek mógł sobie wówczas wymarzyć. Król Jakub nie miał więc trudnego zadania: wiedział, że potrzebuje nowego tłumaczenia, które będzie czytane przez ludzi i które – co ważniejsze – przestanie dzielić i budzić kontrowersje, przestanie być widziane jako wydanie polityczne, a będzie postrzegane jako dzieło samego Stwórcy. We desire that the Scripture may speake like it selfe – pisali w przedmowie do pierwszego wydania tłumacze – that it may be understood ever of the very vulgar. Napisane będzie w języku zrozumiałym dla zwykłych ludzi, wierne i prawdziwe tłumaczenie oryginalnych tekstów.

To trudne zadanie powierzone zostało grupie 56 tłumaczy, którzy wywodzili się z różnych warstw społecznych i reprezentowali czasem zupełnie odmienne podejście do Pisma Świętego. Był wśród nich matematyk, dostojnicy kościelni, autor ówczesnego przewodnika po świecie. Jeden z tłumaczy znany był z tego, że nigdy w życiu nie położył się do łóżka trzeźwy. Wszystkich łączyło jednak coś zupełnie innego, co zdaniem wielu badaczy The King James Bible sprawiło, że tłumaczenie to jest tak doskonałe i łatwo zrozumiałe – różnice w pochodzeniu, różne doświadczenia życiowe i to, że wielu z nich pochodziło spoza najbliższej królowi elity. Każdy z nich zasiadł w jednej z sześciu grup, której powierzone zostało przetłumaczenie innych części Biblii. Mieli świadomość tego, że tłumaczenie musi być dokładne. Zajmowali się przecież tłumaczeniem słów Stwórcy, a z nimi żartować nie można. Dokładność to jednak tylko jeden z wielu szczegółów świadczących o wyjątkowych walorach tego tłumaczenia, które w zamierzeniach miało być czytane głośno w kościołach i katedrach ówczesnej Anglii. W 1611 roku tłumaczenie było gotowe.

THE BOOK
Pierwsze oprawione wydanie w niczym nie przypominało poprzednich publikacji Biblii. Na okładce i grzbiecie nie znajdziemy nazwy dzieła. Jedynie bogate złote ornamenty świadczą o tym, że to właśnie jest The Book – księga, na którą tak czekano. Do dzisiaj zachowało się ponad 169 egzemplarzy pierwszego oprawionego wydania. Za dziesięć szylingów można było kupić nieoprawione wydanie w arkuszach, dwanaście szylingów kosztowało wydanie oprawione. Co ciekawe, wydrukowanie pierwszego wydania było na tyle drogie, że nawet królewski drukarz Robert Barker popadł w długi i musiał zlecić drukowanie części dwóm konkurencyjnym drukarniom, z których każda drukowała inną część. Drukarze szybko zaczęli oskarżać się o przekręty finansowe i konkurencję, co sprawiło, iż zostali oni aresztowani za długi. W 1611 roku ukazały się dwa wydania, w których zachowały się widoczne różnice świadczące o tym, że poszczególne części drukowano w różnych miejscach. W 1629 roku Cambridge Universtity dostał zgodę króla na poprawione pełne wydanie. Jednak dopiero od 1814 roku wydanie to nazywa się The King James Bible albo – jak kto woli – Authorized Version.

Pierwsze wydanie było totalną katastrofą. Nie tylko dlatego, że zawierało mnóstwo literówek i błędów drukarskich, a głównie dlatego, że nie spełniło pokładanych w tym wydaniu nadziei i nie zdołało zjednoczyć podzielonej religijnie Anglii. Wiele lat po pierwszym wydaniu w kraju dochodzi do wojny domowej i... w efekcie do upadku monarchii. Przynajmniej na chwilę. Dopiero po przywróceniu monarchii The King James Bible wróciła do łask, jako żywy ślad z czasów przed wojną domową i całym okrucieństwem z nią związanym. Biblia stała się symbolem kontynuacji obecności Boga na angielskiej ziemi i zdołała połączyć nawet najbardziej radykalnych protestantów ze zwolennikami obrzędów i ceremonii katolickich. Stała się symbolem królestwa, które tak naprawdę zawsze było przecież krajem chrześcijańskim. The King James Bible z tygodnia na tydzień, z miesiąca na miesiąc, przez lata i wieki, aż do dzisiaj, była i jest czytana w kościołach, kaplicach, katedrach, domach i szkołach, uniwersytetach i na ulicach. Stała się fundamentem, na których wychowały się całe pokolenia, ostoją, w której spokój i radość znajdują tysiące wiernych na wszystkich kontynentach.

Do dzisiaj The King James Bible pozostaje najczęściej drukowaną księgą na świecie i najbardziej popularną publikacją w języku angielskim. To właśnie na Biblię Króla Jakuba składa swoją przysięgę każdy nowy prezydent Stanów Zjednoczonych. A w dzisiejszym potocznym języku angielskim znajdziemy ponad 270 idiomów, które swój rodowód mają w Biblii Króla Jakuba.

W tym roku The King James Biblia obchodziła swoje 400 urodziny. Bez problemu znajdziemy w internecie cyfrową fotokopię pierwszego wydania oraz poprawiony już tekst New King James Bible – opublikowany w pod koniec ubiegłego wieku. Różnią się one jednak od wydań i tłumaczeń, które znamy w Polsce, szczególnie najbardziej u nas popularnej Biblii Tysiąclecia, która jest wydaniem katolickim Pisma Świętego. Od protestanckiego wydania Pisma Świętego różni się tym, że zawiera księgi deuterokanoniczne, które co prawda ukazały się w pierwszym wydaniu The King James Bible jako Apokryfy, ale później zostały z niej usunięte. Biblia pozostaje najbardziej rozpowszechnioną księgą na świecie, przetłumaczoną na ponad dwa tysiące języków. Według różnych statystyk tylko w samych Stanach Zjednoczonych codziennie sprzedawanych i rozdawanych jest ponad 150 tys. egzemplarzy Pisma Świętego. Wiele z nich to właśnie The King James Bible – jedyne istniejące wydanie na świecie bez praw autorskich, które każdy w każdej chwili może na nowo wydrukować i przekazać kolejnym pokoleniom.

Roman Waldca

Dodaj komentarz:
Autor:
Wpisz hasło z obrazka: (małymi literami)


REKLAMA
PODCASTY
...zobacz inne podcasty
ARTERIA
...zobacz archiwum Arterii
REKLAMA
ENGLISH PAGE
...zobacz inne artykuły
ANKIETA
Czy wyjeżdźasz na wakacje do Polski?
liczba głosów: 28661
Tak

23905
83%
Nie

4756
17%
...zobacz archiwum ankiet
WYSZUKIWANE TAGI

Polsport |usługi kamieniarskie wodzisław | zawiasy nierdzewne | kosmetyka gdańsk | Złącza kołnierzowe | psychoterapeuta Cieszyn
zespół muzyczny knurów | nitonakrętki nierdzewne | ocena ryzyka zawodowego sandomierz | leczenie bólu Rybnik | analiza sylwetki śląsk