KIM JESTEŚMY REDAKCJA MARKETING DYSTRYBUCJA OGŁOSZENIA LISTY DO REDAKCJI KONTAKT 26 wrzesień 2018
E-WYDANIE
PUBLICYSTYKA
REPORTAŻ
LUDZIE I MIEJSCA
TAKIE CZASY
CZAS PRZESZŁY
CZAS TO PIENIĄDZ
DRUGI BRZEG
CZAS NA WYSPIE
AKTUALNOŚCI
ARTFUL FACE
PAN ZENOBIUSZ
FAWLEY COURT
REWERS
DOBRE, BO POLSKIE
SYLWETKI
LONDYN W SUBIEKTYWIE
OPOWIADANIA LONDYŃSKIE
ROZMOWA
LISTY DO REDAKCJI
KULTURA
RECENZJA
SYLWETKI
ROZMOWA
CO SIĘ DZIEJE
FELIETONY
KRYSTYNA CYWIŃSKA
ANDRZEJ LICHOTA
WACŁAW LEWANDOWSKI
GRZEGORZ MAŁKIEWICZ
V.VALDI
SPORT
AKTUALNOŚCI
RELACJA
ROZMOWA
FELIETON
GALERIA
PODRÓŻE
PO LONDYNIE
PO WYSPIE
POLSKIE DROGI
PO ŚWIECIE
W CZASIE I PRZESTRZENI
CZAS NA RELAKS
ZDROWIE POLECAMY
NA ŁAWECZCE
MANIA GOTOWANIA
KRZYŻÓWKA
KRONIKA ABSURDU
NA KOŃCU JĘZYKA
TO I OWO
ARTERIA
ARTYŚCI
GALERIA
EWA OBROCHTA
BASIA LAUTMAN
BEATA KOZŁOWSKA
WOJCIECH SOBCZYŃSKI
RYSZARD SZYDŁO
PAWEŁ KORDACZKA
MARIA KALETA
MAREK BORYSEWICZ
KRZYSZTOF MALSKI
KONRAD GRABOWSKI
JUSTYNA KABAŁA
IWONA ZAJĄC
ELZBIETA PIEKACZ
ELZBIETA CHOJAK
ELA CIECIERSKA
CAROLINA KHOURI
ANIA PIENIĄŻEK
AGNIESZKA KOWAL
A.HANDZEL-KORDACZKA
ANDRZEJ KRAUZE
ANDRZEJ LICHOTA
DAMIAN CHROBAK
GRZEGORZ LEPIARZ
SŁAWEK BLATTON
ANDRZEJ MARIA BORKOWSKI
PAWEŁ WĄSEK
MARCIN DUDEK
JOANNA SZWEJ-HAWKIN
DANUTA SOŁOWIEJ
TOMASZ STANDO
AGNIESZKA STANDO
OLGA SIEŃKO
FOTOREPORTAŻ
AGATA HAMILTON
JOANNA CIECHANOWSKA




Podróż Damy
2012.02.07 / Aleksandra Ptasińska
TAGI:
Share |
Do Londynu z Krakowa przyjechała wielka Dama.

Podróż Damy do Londynu wisiała na włosku, po zagrożeniu, jakie wywołał wandal, który czerwoną farbą w rozpylaczu spryskał XVII-wieczny obraz Adoracja złotego cielca Nicolasa Poussina. Dopiero po przedyskutowaniu sytuacji przez członków rady i zarządu Fundacji Książąt Czartoryskich, do której obraz należy, zdecydowano się na nieodwoływanie wypożyczenia obrazu na wystawę, co wywołało w Polsce burzę medialną. Jednak kontrowersje wokół Damy pojawiły się już znacznie wcześniej, kiedy to stojący na czele zarządu Fundacji książę Adam Karol Czartoryski zaczął wypożyczać obraz na liczne wystawy zagraniczne, między innymi wielką wystawę dzieł związanych z historią Polski w Madrycie, do budapeszteńskiego Muzeum Sztuk Pięknych na wystawę Od Botticelliego do Tycjana, do Berlina, a teraz do Londynu. Odzywały się liczne głosy konserwatorów sztuki, że tak częste podróże i trzymanie obrazu w różnych warunkach może mu poważnie zaszkodzić, tym bardziej że jest to obraz namalowany na drewnie, a te są znacznie bardziej wrażliwe na zmiany klimatyczne niż płótna. Do tego dochodzi ryzyko uszkodzenia podczas transportu bądź kradzieży, co dla rodzimej sztuki byłoby tragedią, ponieważ Dama z gronostajem – bo o niej mowa – to jedno z najcenniejszych dzieł w polskich zbiorach i jedyny obraz Leonarda da Vinci w naszym kraju. Już po wystawie na Węgrzech udzielenia zgody na wywóz obrazu odmówił małopolski konserwator zabytków Jan Janczykowski. Jego zdania nie podzielił jednak minister kultury, który zgodził się na kolejne podróże Damy, między innymi na tę do Londynu, choć nawet angielscy eksperci, wśród nich Michael Daley kierujący brytyjskim oddziałem organizacji ArtWatch, uznali tę decyzję za „szaleństwo”.

Pomijając te fakty należy pamiętać też o tym, że obraz przyciągał do Krakowa i Muzeum Czartoryskich licznych turystów, był jednym z symboli Krakowa. Na razie Kraków symbol ten stracił. Zarząd Fundacji Czartoryskich zapewnia jednak, że już wkrótce Dama zakończy wojaże i powróci na swoje miejsce, które zajmuje już od 130 lat. Po zamknięciu wystawy londyńskiej oraz zakończeniu trwającego od prawie roku generalnego remontu Muzeum Czartoryskich, Dama z gronostajem nie wyjedzie z Krakowa przez najbliższe dziesięć lat. Postanowiono także, że obraz będzie jeszcze staranniej eksponowany i bardziej promowany, a jego dokładny opis będzie przedmiotem projektu naukowego.

A tymczasem Damę można odwiedzić w londyńskiej National Gallery w ramach monograficznej wystawy poświęconej arcydziełom Leonarda da Vinci. Jak podkreślają władze galerii, jest to najważniejsza wystawa w jej 187-letniej historii, a Dama z gronostajem stanowi jedną z głównych atrakcji. National Gallery spodziewa się kilkuset tysięcy zwiedzających w ciągu zaledwie trzech miesięcy trwania wystawy. Długie kolejki już stoją.



Dama z gronostajem, zwana też Damą z łasiczką to obraz Leonarda da Vinci namalowany w Mediolanie około 1483-1490 roku na desce z drzewa orzechowego. Obraz przedstawia Cecylię Gallerani, utrzymankę księcia Ludovico Sforzy, mecenasa sztuki i patrona Leonarda. Przez długi czas łasiczka uznawana była jedynie za dekoracyjny element obrazu, a dopiero badania ikonograficzne w XX wieku pozwoliły na wiarygodną i odtąd powszechnie uznawaną interpretację dzieła. Po pierwsze nawiązuje on w symboliczny sposób do związku Ludovica i Cecylii, którzy byli kochankami, kiedy prowadzono już pertraktacje w sprawie ślubu Sforzy z Beatrice d'Este. Cecylia tuli zwierzę do łona, co również jest nawiązaniem do jej brzemienności. Ponadto grecka nazwa łasiczki występuje w nazwisku Gallerani, a Ludovico nosił przydomek Gronostaj od czasu nadania mu Orderu Gronostaja.

W 1800 roku obraz zakupił we Włoszech książę Adam Jerzy Czartoryski i sprezentował go swojej matce Izabeli Czartoryskiej, która stworzyła wyjątkowo cenną kolekcję sztuki w rodzinnym majątku w Puławach. W czasie Powstania Listopadowego udało się ocalić większość kolekcji, wywożąc ją do Paryża, jednak już nigdy dzieła nie wróciły na stare miejsce. Około 1874 roku zaczęto tworzyć w Krakowie Muzeum Książąt Czartoryskich w pałacu przy ul. św. Jana. Miasto podarowało na ten cel przylegającą część murów obronnych razem z Arsenałem. Zagrabiony przez okupantów niemieckich obraz wrócił szczęśliwie do Krakowa w 1946 roku i od tego czasu jest dumą kolekcji Czartoryskich jak i całego miasta. Od 1991 roku pieczę nad Damą z gronostajem oraz pozostałymi zbiorami pełni powołana przez Adama Karola Czartoryskiego Fundacja Książąt Czartoryskich.

Dodaj komentarz:
Autor:
Wpisz hasło z obrazka: (małymi literami)


REKLAMA
PODCASTY
...zobacz inne podcasty
ARTERIA
...zobacz archiwum Arterii
REKLAMA
ENGLISH PAGE
...zobacz inne artykuły
ANKIETA
Czy wyjeżdźasz na wakacje do Polski?
liczba głosów: 29251
Tak

24333
83%
Nie

4918
17%
...zobacz archiwum ankiet
WYSZUKIWANE TAGI

Polsport |usługi kamieniarskie wodzisław | łańcuchy nierdzewne | opieka Rybnik | transport pellet Rybnik | wykrawarka rewolwerowa
zespół muzyczny wodzisław śląski | kotwy nierdzewne | medycyna pracy Wodzisław Śląski | angielski Katowice | hoehenarbeit